Schokbrekers en waarom de slag ertoe doet

Wat een demper doet

Een veer slaat energie op en geeft die weer af. Zonder demping zou een auto na elke oneffenheid blijven natrillen. De schokbreker zet die energie om in warmte door olie door kleine openingen te persen.

De kracht die een demper levert hangt af van de snelheid waarmee hij in- of uitschuift, niet van de afstand. Dat is het wezenlijke verschil met een veer, waarbij de kracht juist afhangt van de afgelegde weg.

Waarom de slag ertoe doet

Een originele demper is ontworpen rond een bepaalde inbouwlengte. Zakt de auto dertig millimeter, dan begint de demper dertig millimeter verder ingeschoven aan zijn werk.

De resterende slag naar binnen wordt daarmee korter. Bij een flinke inveerbeweging komt de zuiger tegen zijn eigen aanslag, wat de dichting en de zuigerstang belast. Dempers die op die manier worden gebruikt lekken binnen een jaar.

Wanneer een kortere demper nodig is

Tot ongeveer dertig millimeter houdt een originele demper het meestal uit, mits hij nog goed is. Daarboven is een demper met een aangepaste slag geen luxe.

Herkenbaar aan het geluid: een demper die tegen zijn aanslag loopt geeft een doffe klap bij een drempel. Een versleten kogelgewricht geeft een scherpe tik. Dat onderscheid is bij een proefrit hoorbaar.

Instelbare demping

Regelbare dempers verplaatsen een naald in een oliekanaal. Draaien naar hard vernauwt het kanaal, waardoor de olie moeilijker doorstroomt en de kracht bij dezelfde snelheid hoger wordt.

Bij de meeste instelbare dempers verandert de instelling zowel de in- als de uitgaande slag. Dempers waarbij die twee apart instelbaar zijn heten tweeweg regelbaar en zijn vooral op een circuit zinvol.

Verder

Volgend onderwerp: Wielgeometrie na het verlagen. De rekenhulpen staan onder rekenwerk.